Koordinatörlük mevzuatı, işletmelerde mesleki eğitim gören MESEM ve MTAL öğrencilerinin iş yerindeki eğitimini izleyen koordinatör öğretmen ve koordinatör müdür yardımcısının görevlerini, ek ders saatlerini, sözleşme, devamsızlık, ücret, sigorta ve fesih süreçlerini düzenleyen resmî metinlerin tamamıdır. Bu rehberde yürürlükteki metinleri, son değişiklikleri ve eski metinleri resmî PDF'leriyle bir arada veriyor, her konuyu madde numarasıyla özetliyor ve en sık sorulan soruları cevaplıyoruz.
Kısa cevap: Koordinatörlüğün dört temel dayanağı vardır:
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu — sözleşme, ücret, sigorta, izin ve devlet katkısı.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği — koordinatör öğretmen (md. 88-89), koordinatör müdür yardımcısı (md. 82), devamsızlık (md. 36), işletme ve sözleşme süreçleri (md. 134-147).
- Norm Kadro Yönetmeliği — grup sayısı ve ders yükü hesabı (md. 22).
- Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar — koordinatörlüğün ek ders sayılması ve haftalık üst sınırlar (md. 15).
Son kontrol: 29 Eylül 2026. Bu tarihe kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikler metinlere işlenmiştir. Belgeler resmî kaynaklarından (mevzuat.gov.tr, Resmî Gazete, MEB) alınmış, içerikleri değiştirilmeden yayımlanmıştır. Kanun ve yönetmelik metinleri 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 31 inci maddesi gereği serbestçe çoğaltılabilir; bağlayıcı olan her zaman resmî yayındır.
Son değişiklikler: 2025 ve 2026'da ne değişti?
İnternetteki koordinatörlük içeriklerinin önemli bir kısmı aşağıdaki değişikliklerden önce yazılmıştır. Bir bilgiyi kullanmadan önce bu tabloya göre güncel olup olmadığını kontrol edin.
| Tarih / Resmî Gazete | Değişen metin | Koordinatörlüğe etkisi |
|---|---|---|
| 11/7/2026 — RG 33307 | Ek Ders Kararı (CK 11517) | Yarıyıl ve yaz tatillerinde yöneticilere haftada en fazla 10 saat ek ders (md. 8/1-b). Müdür yardımcısının ders niteliğinde yönetim görevinde okul türü "mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları" olarak yazıldı (md. 10). |
| 3/7/2026 — RG 33299 | Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği | Merkezi sınavla öğrenci alan okullar (md. 20/B) ve diploma (md. 69) ile ilgili; koordinatörlük maddelerini değiştirmez. |
| 22/2/2025 — RG 32821 | Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği | Alanı atölye ve laboratuvar öğretmenliği olmayan öğretmenlere, ihtiyaç karşılanamazsa bilgilendirme şartıyla koordinatörlük verilebilir (md. 88/2-e). Aynı durum koordinatör müdür yardımcısı için de getirildi (md. 82/1). Koordinatörlük "ek ders görevi" olarak yazıldı (md. 88/2-a, b). MESEM'de işletmede eğitim 9. sınıfta sözleşmeyle başlar (md. 121/1). Özel durumdaki öğrencilerin devamsızlık süreleri yeniden düzenlendi (md. 36/5-b). |
| 8/9/2023 — RG 32303 | Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği | MESEM devamsızlık bildirimleri 2-4-5 (teorik) ve 5-15-25 (işletme) günlerine bağlandı (md. 36/4). Usta öğretici başına öğrenci grubu 16 oldu (md. 135). |
| 18/8/2022 — RG 31927 | Norm Kadro Yönetmeliği (CK 5975) | MESEM'de grup sayısı alan bazında toplam çırak sayısına göre, 10 çıraktan başlar, en fazla 12 grup; çarpan çerçeve programdaki ders saati oldu (md. 22/2-3). |
| 21/12/2021 — Kanun 7346 | 3308 sayılı Kanun | Kalfalık yeterliğini kazanan MESEM 12. sınıf öğrencisine asgari ücretin en az %50'si ödenir (md. 25). Devlet katkısı maddesi (Geçici 12) yeniden düzenlendi. |
Belge kütüphanesi: yürürlükteki metinler
Aşağıdaki PDF'ler mevzuat.gov.tr ve MEB'in yayımladığı işlenmiş (konsolide) metinlerdir; yani bugüne kadarki bütün değişiklikler metne işlenmiş hâldedir. "İndir" bağlantısı dosyayı Koysis sunucusundan açar, "Resmî kaynak" bağlantısı yayımlandığı yere götürür.
| Belge | Bağlantılar | Resmî Gazete | Koordinatörlük için önemli maddeler |
|---|---|---|---|
| 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu | İndir (PDF) · Resmî kaynak | 19/6/1986 — 19139 | md. 18 (işletmelerin yükümlülüğü), 20 (teorik eğitim), 24 (katılma payı), 25 (ücret ve sigorta), 26 (izin), Geçici 12 (devlet katkısı) |
| MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği | İndir (PDF) · Resmî kaynak | 7/9/2013 — 28758 | md. 36 (devamsızlık), 82 (koordinatör müdür yardımcısı), 88-89 (koordinatör öğretmen), 121 ve 134 (işletmede eğitimin düzeni), 135-147 (işletme, sözleşme, yükümlülükler) |
| Norm Kadro Yönetmeliği (MEB'e Bağlı Eğitim Kurumları Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmelik) | İndir (PDF) · Resmî kaynak | 18/6/2014 — 29034 | md. 18-19 (norm hesabı), 22 (grup sayısı ve ders yükü) |
| MEB Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar | İndir (PDF) · Resmî kaynak (MEB) | 16/12/2006 — 26378 | md. 8 (tatil dönemi ek ders), 10 (ders niteliğinde yönetim görevi), 15 (işletmelerde meslek eğitimi) |
| Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik | İndir (PDF) · Resmî kaynak | 6/4/2004 — 25425 | OKY md. 144/2 bu yönetmeliğe aykırı işlerde öğrenci çalıştırılmasını yasaklar |
| 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler Genelgesi | İndir (PDF) · Rehber | — | 7. madde: mesleki ve teknik ortaöğretimde işletme seçimi ve MEB-İMES kullanımı |
Bağlantı verilen resmî kaynaklar
Aşağıdaki metinler çok uzun olduğu için ya da koordinatörlüğü tek bir maddeyle ilgilendirdiği için doğrudan resmî yayınına bağlantı veriyoruz. İlgili madde özetleri aşağıdaki bölümlerdedir.
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — md. 5/b (öğrencilerin sigortası), md. 13 (iş kazası bildirimi).
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — OKY md. 144/1-h'nin atıf yaptığı işveren yükümlülükleri.
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu — md. 53: devlet katkısının kaynağı.
- İşletmelerde Mesleki Eğitim / Tamamlayıcı Eğitim / Staj Sözleşmesi — MEB Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü'nün Mart 2026'da yayımladığı örnek. Fesih sebepleri md. 24, ücret kesintisi md. 9.
- Koordinatör Öğretmen El Kitabı — MEB MTEGM, 2019. Genel Müdürlük sayfasından kaldırıldığı için arşiv kopyasına bağlantı verilmiştir; eser MEB'e aittir.
Değişiklik metinleri (Resmî Gazete)
Bir maddenin neden değiştiğini ya da hangi tarihten itibaren uygulandığını görmek için değişikliğin Resmî Gazete'deki asıl metnine bakılır. Koordinatörlüğü en çok etkileyen üç değişiklik:
| Değişiklik | Bağlantılar | Resmî Gazete |
|---|---|---|
| Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik | İndir (PDF) · Resmî Gazete | 22/2/2025 — 32821 |
| Norm Kadro Yönetmeliğinde Değişiklik (Cumhurbaşkanı Kararı 5975) | İndir (PDF) · Resmî Gazete | 18/8/2022 — 31927 |
| Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararda Değişiklik (Cumhurbaşkanı Kararı 11517) | İndir (PDF) · Resmî Gazete | 11/7/2026 — 33307 |
Eski metinler: yürürlükten kalkan ve değişiklik öncesi hâller
Eski bir tutanakta, sözleşmede ya da denetim raporunda geçen bir madde bugünkü metinde bulunamıyorsa, o gün yürürlükte olan metne bakmak gerekir. Aşağıdaki belgeler yürürlükte değildir; yalnızca karşılaştırma ve arşiv amacıyla yayımlanmıştır.
| Belge | Bağlantı | Durumu | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliği (RG 3/7/2002 — 24804) | İndir (PDF) | Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 225 inci maddesiyle 2013'te yürürlükten kaldırıldı. 2013 öncesi koordinatörlük uygulamasının dayanağıdır. | Resmî Gazete'nin 116 sayfalık taranmış görüntüleri |
| Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği — 22/2/2025 öncesi metin | İndir (PDF) | Şubat 2025 değişikliğinden önceki işlenmiş metin (28 Şubat 2024 tarihli mevzuat.gov.tr kopyası) | mevzuat.gov.tr (arşiv) |
| Norm Kadro Yönetmeliği — 18/8/2022 öncesi metin | İndir (PDF) | MESEM grup tablosunun 12 çırakla başladığı, en fazla 10 grup ve sabit 32 saatin uygulandığı metin (19 Haziran 2022 tarihli kopya) | mevzuat.gov.tr (arşiv) |
Koordinatör öğretmen kimdir, nasıl görevlendirilir?
Koordinatör öğretmen; işletmelerdeki mesleki eğitim ve stajın planlı yürütülmesi, programa uygunluğunun izlenmesi, sorunların belirlenmesi, öğrencilerin başarı, devamsızlık ve disiplin durumlarının izlenmesi ve rehberlik amacıyla görevlendirilen yönetici veya öğretmendir (OKY md. 88/1). Görevlendirme esasları şunlardır:
- Kimler arasından: Alanı atölye ve laboratuvar öğretmenliği olan yönetici ve öğretmenler arasından. Yeterli sayıda yoksa yakın alan öğretmenlerine öncelik verilerek diğer alan öğretmenlerine; o da yetmezse okul müdürlüğünün bilgilendirmesi şartıyla alanı atölye olmayan yönetici ve öğretmenlere de görev verilebilir (md. 88/1, 88/2-e — son hüküm 22/2/2025'te eklendi).
- Ne zaman: Okuldaki teorik ve uygulamalı meslek dersleri dengeli dağıtıldıktan sonra, "işletmelerde meslek eğitimi" adıyla ek ders görevi olarak verilir (md. 88/2-a).
- Kaç öğrenciye bir öğretmen: Aynı işletmede aynı alanda mesleki eğitim gören 15 öğrenciye kadar bir koordinatör öğretmen görevlendirilir. Aynı öğrenci grubu için haftada bir defa ve yalnız bir öğretmene görev verilir; görev, öğrencinin işletmede bulunduğu günlerde yapılır (md. 88/2-f).
- Planlama: Hangi güzergâhtaki kaç işletme ve öğrenci için kaç saat verileceğini, koordinatör müdür yardımcısının başkanlığında alan zümre başkanları ve birer alan öğretmeninden oluşan komisyon planlar; görev dağılımını okul yönetimi yapar (md. 88/2-b). Ölçütler: işletmelerin okula uzaklığı, ulaşım, işletme sayısı, işletmeler arası uzaklık, öğrenci sayısı ve harcanacak zaman. Program okul müdürlüğünce hazırlanır ve millî eğitim müdürlüğünce onaylanır (Ek Ders Kararı md. 15/2).
- Günlük sınır: Bir öğretmene aynı gün için 8 saatten fazla ek ders görevi verilmez (md. 88/2-b).
- Tatiller: Ara tatil, yarıyıl ve yaz tatilinde işletme ve öğrenci sayısına göre yeniden değerlendirme yapılır (md. 88/2-b). Mesleki çalışma günlerindeki koordinatörlük, mesleki çalışma saatleri dışında yapılır.
- İl dışı ve uzak işletmeler: İl dışındaki işletmelerde görev önce mahallindeki okulun öğretmenleriyle karşılanır; mümkün değilse öğrencinin okulu görevlendirir. Staj izlemesi için il dışına öğretmen görevlendirilmez (md. 88/2-g). Toplu taşımayla ulaşılamayan ilçe dışı işletmeler için md. 88/7 uygulanır.
- Koordinatörlük verilmeyen durumlar: Okuldaki döner sermaye işletmesinde yapılan eğitim ve staj (md. 88/8); protokolle işletmelerin eğitim birimlerinde ders okutulması (md. 88/4); Ek Ders Kararı'nın 8 inci maddesi kapsamındaki faaliyetler (md. 88/5).
Koordinatör öğretmenin görevleri (OKY md. 89)
Yönetmeliğin 89 uncu maddesine göre koordinatör öğretmen:
- Mesleki eğitim ve stajın planlı yürütülmesi için alınacak önlemleri belirler, okul müdürlüğüne bildirir (a).
- Programların uygulanmasında çıkan sorunları rapor ederek okul müdürlüğüne verir (b).
- İşletme yetkilileri ile usta öğretici/eğitici personele rehberlik eder (c).
- Öğrencinin iş dosyasını kontrol eder (ç).
- Başarı, devamsızlık ve disiplin durumunu izleyerek işletme kayıtlarındaki bilgilerin takip eden iki iş günü içinde okul müdürlüğüne iletilmesini sağlar (d).
- İşyerine uyum sağlayamayan öğrencileri belirler; özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için okul-işletme iş birliğini takip eder (e).
- Sözleşmenin uygulanmasındaki sorunları okul müdürlüğüne bildirir (f).
- Puan çizelgelerinin dönem sona ermeden 5 gün önce okul müdürlüğüne teslim edilmesini sağlar (g).
- Mezun izleme kapsamında gerektiğinde anket uygular (ğ) ve müdürün verdiği diğer görevleri yapar (h).
- Görevli olduğu bölgede alan taraması yaparak işletme taleplerini alır (md. 89/2).
Ayrıntılı anlatım: Koordinatörlük Ne Demek?
Koordinatör müdür yardımcısının görevleri (OKY md. 82)
Koordinatör müdür yardımcısı, atölye ve laboratuvar öğretmenleri arasından görevlendirilen müdür yardımcısıdır. Okulda bu şartı taşıyan müdür yardımcısı yoksa, şartları taşıyan biri görevlendirilinceye kadar mevcut müdür yardımcılarından biri bu görevi yürütür (md. 82/1 — son cümle 22/2/2025'te eklendi). Başlıca görevleri: mesleki eğitimin planlı yürütülmesi için önlemleri belirlemek, usta öğreticilerin hizmet içi eğitimini planlamak, işletme belirleme komisyonuna katılmak, sigortalılık (md. 82/2-ç) ve devamsızlık (md. 82/2-d) iş ve işlemlerini yürütmek, koordinatör öğretmenlerin formlarını takip etmek ve görev dağıtımında alan zümreleriyle iş birliği yapmak.
Ayrıntılı anlatım: Koordinatör Müdür Yardımcısı: Görevleri ve Ek Ders Saatleri
Ek ders: koordinatörlük haftada kaç saat verilir?
Öğrenci, çırak ve aday çırakların iş yerindeki uygulamalı eğitimini izlemek, programa uygunluğunu sağlamak ve meslekî rehberlik amacıyla yapılan görevler ek ders görevi sayılır. Bu dersler ders dağıtım çizelgesinde "işletmelerde meslek eğitimi" adıyla gösterilir ve okutulabilecek azami ek ders saatleri kapsamında, haftada şu sınırları geçmemek üzere verilir (Ek Ders Kararı md. 15/2):
| Kurum türü | Büyükşehir belediyesi sınırlarındaki ilçeler | Diğer il ve ilçeler |
|---|---|---|
| Mesleki eğitim merkezleri (MESEM) | 24 saat | 18 saat |
| Diğer okul ve kurumlar (MTAL vb.) | 20 saat | 16 saat |
Ayrıca: aynı gün için 8 saati aşan ek ders görevi verilmez (OKY md. 88/2-b). Yarıyıl ve yaz tatillerinde yöneticilere haftada en fazla 10 saat, alanı atölye, laboratuvar ve kurs öğretmenliği olan öğretmenlere 44 saat, diğer öğretmenlere 30 saate kadar ek ders verilebilir (Ek Ders Kararı md. 8/1-b, 11/7/2026 değişikliği). İl veya ilçede yeterli işletme bulunmadığı için meslek eğitimini okulda yapan öğrencilerin eğitiminde görevlendirilenlerin ek dersi de md. 15 kapsamında belirlenir (md. 15/3).
Ders yükü ve grup sayısı (Norm Kadro Yönetmeliği md. 22)
- MTAL ve örgün okullar: Ders yükü = sınıfta okutulan ders miktarı × grup sayısı. Grup, ancak ders ayrı fiziki ortam, atölye/laboratuvar ya da farklı makine ve gereçle grup çalışması şeklinde yapılıyorsa oluşturulur. 9. sınıfta 10-21 öğrenciye kadar 1, 21-31'e kadar 2, 31'den fazlası için 3 grup; 10, 11 ve 12. sınıflarda 8-17'ye kadar 1, 17-25'e kadar 2, 25-33'e kadar 3, 33 ve üzeri için 4 grup. Bir şubede 4'ten fazla grup olmaz; kaynaştırma nedeniyle bölünmede bile 5'i geçemez (md. 22/1-ç).
- MESEM: Şubeler gruplara bölünmez. İşletmelerde meslek eğitimi ders yükü, alandaki tüm sınıf seviyelerinde kayıtlı toplam çırak sayısına göre (10-41 çırağa kadar 1 grup … 441 ve üzeri 12 grup) bulunan grup sayısının, çerçeve öğretim programındaki işletmelerde meslek eğitimi ders saatiyle çarpımıdır (md. 22/2). Alanın toplam ders yükü buna haftalık alan/dal ders saatleri eklenerek bulunur (md. 22/3).
- Koordinatörlüğe esas ders yükü: Alan şeflerinin planlama, bakım ve onarım ek ders saatleri ile yukarıdaki ders saatlerinin toplamıdır (OKY md. 88/2-ç).
Tablolar ve örnekler: Ders Yükü Hesaplama · Grup Sayıları · Hesaplamak için: Ders Yükü Hesaplayıcı, Norm Hesaplama Robotu
İşletme belirleme, öğrenci seçimi ve sözleşme
- Kimler öğrenci almak zorunda: On ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler, personel sayısının yüzde beşinden az olmamak üzere öğrenciye beceri eğitimi yaptırır; kesirler tam sayıya tamamlanır. Ondan az personelli işletmeler de isterse eğitim yaptırabilir. On ve daha fazla öğrenciye eğitim yaptıracak işletme bir eğitim birimi kurar (3308 md. 18). Personel sayısında ocak ayı, yaz mevsiminde çalışan işletmelerde temmuz ayı esas alınır.
- Öğrenci almayan yükümlü işletme: Beceri eğitimi yaptırması gereken her öğrenci için her ay net asgari ücretin 1/3'ü (20 ve üzeri personelde 2/3'ü) oranında katılma payı öder (3308 md. 24).
- Uygunluk: İşletme belirleme komisyonları; programa uygun üretim, programın en az %80'ini uygulayacak donanım, usta öğretici, sosyal alanlar ve iş sağlığı-güvenliği koşullarını inceler (OKY md. 142). Ondan az personelli ve başvuran işletmeleri okulda kurulan komisyon değerlendirir (md. 140/2).
- Öğrenci seçimi: Öğrenci sayısı kontenjandan fazlaysa koordinatör müdür yardımcısı başkanlığında en az üç kişilik komisyon; başarı ortalaması, disiplin ve genel duruma göre sıralama yapar (md. 136).
- Sözleşme zamanı: Her öğrenci için ayrı sözleşme, ders yılının bittiği tarihten yeni ders yılının ikinci haftası sonuna kadar imzalanır; MESEM'e ilk defa yerleşen öğrencilerde süreç ders yılı başlangıcından itibaren en geç iki ayda tamamlanır. Reşit değilse yasal temsilci de imzalar (md. 143/1).
- Usta öğretici: Aynı alan/dalda en fazla 16 kişilik öğrenci grubu için en az bir eğitici personel veya usta öğretici görevlendirilir (md. 135).
Haftalık düzen ve eğitimin süresi
- MTAL'de işletmede mesleki eğitim 12. sınıfta esastır; il istihdam ve mesleki eğitim kurulunun belirlediği okul ve alanlarda 11. sınıfta da uygulanır. MESEM'de işletmede eğitim 9. sınıfta sözleşmenin imzalanmasıyla başlar (OKY md. 121/1-2).
- Haftada üç gün işletmede beceri eğitimi, iki gün okulda teorik eğitim esastır; 11. sınıf uygulamasında iki gün işletme, üç gün okul olabilir (md. 134/1).
- MESEM'de teorik eğitim ders yılıyla başlar ve biter; işletmedeki eğitim ise ücretli ve ücretsiz izinler dışında öğretim yılı boyunca sürer ve 12. sınıfın ders yılı bitiminde sona erer (md. 134/1). Sözleşmesi devam eden öğrenci yaz aylarında da işletmeye devam eder (md. 134/2).
- Teorik eğitim çalışma saatleri içinde haftada 12 saatten az olamaz; teorik eğitim günlerinde öğrenci ücretli izinli sayılır (3308 md. 20).
- Grev, lokavt ve doğal afet hâlinde öğrenciler eğitimlerini okulda sürdürür; işletmenin personel sayısı azalsa bile öğrenciler mezun oluncaya kadar eğitime devam ettirilir (3308 md. 22; OKY md. 134/4, 144/1-k).
İşletmenin yükümlülükleri (OKY md. 144)
- Her alan/dal için yeterli usta öğretici veya eğitici personel görevlendirmek; yoksa iş pedagojisi kursuna katılımını sağlamak.
- Öğrencinin devamsızlık ve hastalık izinlerini iki iş günü içinde okul müdürlüğüne bildirmek (f). Sözleşmeye göre özürsüz olarak aralıksız iki iş günü gelmeyen öğrenci en geç iki iş günü içinde bildirilir (sözleşme md. 14).
- Puan çizelgelerini dönem sonundan beş gün önce kapalı zarf içinde okula teslim etmek (g); iş dosyasını istendiğinde veya beceri sınavından önce teslim etmek (ğ).
- 6331 sayılı Kanun kapsamında iş kazası ve meslek hastalığına karşı önlem almak (h).
- Telafi eğitimi süresince ve okuldaki sınav günlerinde ücretli izin (ı), tatiller süresince toplam bir ay ücretli izin (i) vermek; okul müdürlüğünün görüşünü alarak ücretsiz mazeret izni vermek (j).
- Koordinatör öğretmene gerekli kolaylığı sağlamak; görevine gelmeyen öğretmeni okula bildirmek (m, n).
- Öğrenciyi günde sekiz saatten fazla, mesleği dışındaki işlerde bağımsız olarak veya Çocuk ve Genç İşçiler Yönetmeliği'ne aykırı işlerde çalıştırmamak; personele sunulan ulaşım ve yemek gibi sosyal hizmetlerden yararlandırmak (md. 144/2).
Devamsızlık sınırları ve bildirim günleri (OKY md. 36)
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| MESEM teorik ders sınırı | Özürlü ve özürsüz toplam, ders yılında devam edilmesi gereken sürenin altıda biri | md. 36/5-b |
| MESEM işletme sınırı | 3308'e göre kullanılabilecek ücretli ve ücretsiz izin toplamı | md. 36/5-b; 3308 md. 26 |
| Toplam 60 güne çıkan durumlar | Teorik ders devamsızlığı teorik ders süresinin üçte birini geçemez | md. 36/5-b |
| Bildirim — teorik | 2., 4. ve 5. günler (haftada iki gün teorik programda 4., 8. ve 10. günler) | md. 36/4 |
| Bildirim — işletme | 5., 15. ve 25. günler; yasal temsilciye ve işletmeye, 18 yaşından büyüğe ayrıca kendisine | md. 36/4 |
| Özür belgesi | Özür gününü takip eden en geç 5 iş günü; zorunlu hâllerde 20 iş gününe kadar uzatılabilir | md. 36/7 |
| Tatildeki izinler | Ara tatil, yarıyıl ve yaz tatilinde kullanılan ücretli ve ücretsiz izinler devamsızlıktan sayılmaz; özürsüz devamsızlık ücretsiz izin süresinden düşülür | md. 36/9 |
Sınırı aşan öğrencinin sözleşmesi feshedilir, sigorta çıkışı yapılır ve durum yazılı olarak bildirilir; öğrenim hakkı varsa bir sonraki ders yılının başından itibaren bir işletmeyle sözleşme imzalamak şartıyla okula devam ettirilir (md. 36/5-b). Ayrıntı: MESEM Devamsızlık Sınırları
Ücret, sigorta ve devlet katkısı
- Ücret (3308 md. 25): Net asgari ücretin 20 ve üzeri personelli işyerlerinde en az %30'u, 20'den az personelli işyerlerinde %15'i; aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin %30'u; kalfalık yeterliğini kazanan MESEM 12. sınıf öğrencisine asgari ücretin %50'si. Devlet katkısı maddesi yürürlükte olduğu sürece tüm öğrencilerde taban net asgari ücretin %30'udur (Geçici 12). Ücretler her türlü vergiden müstesnadır.
- Devamsızlıkta ücret: Özürsüz devam etmeyen veya ücretsiz izin kullanan öğrencinin o günlere ait ücreti, aylık ücretin 30'a bölünmesiyle bulunan günlük tutar üzerinden kesilir (sözleşme md. 9).
- Sigorta: Öğrenciler iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası kapsamındadır (5510 md. 5/b); primler asgari ücretin %50'si üzerinden Bakanlık bütçesinden, okul müdürlüğünce ödenir (3308 md. 25; sözleşme md. 10-11). Sigorta belgeleri okulda süresiz saklanır (sözleşme md. 12).
- Devlet katkısı (3308 Geçici 12): Ödenebilecek en az ücretin MESEM öğrencilerinde tamamı; diğer okullarda 20'den az personelli işletmelerde üçte ikisi, 20 ve üzeri personelli işletmelerde üçte biri İşsizlik Sigortası Fonu'ndan işverene ödenir. Kamu kurum ve kuruluşlarına ödenmez.
Ayrıntı: İşveren Devlet Katkısı Rehberi
Sözleşmenin feshi
Sözleşme; iş yerinin kapanması, grev-lokavt, afet veya taraflardan birinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi, usta öğreticinin ayrılması ve yerine kimsenin olmaması, iş yeri sahibinin değişmesi, sağlık durumu, okul değiştirme veya örgün eğitim dışına çıkarma cezası, devamsızlık nedeniyle başarısızlık, ikamet değişikliği nedeniyle ulaşımın sağlanamaması ve nakil hâllerinde OKY md. 143'e göre tek taraflı veya karşılıklı feshedilir (sözleşme md. 24/1). Bu hâller dışında sözleşme okul veya işletmece tek taraflı feshedilemez (OKY md. 143/3).
- Fesih, fesih tarihinden itibaren üç iş günü içinde okul müdürlüğüne ve işletmeye yazılı olarak bildirilir (sözleşme md. 24/2).
- İşyeri değişikliği talep eden MESEM öğrencisi iki hafta içinde yeni bir iş yeriyle sözleşme imzalamalıdır; imzalayamazsa devamsızlıktan sınıf tekrarına kalmış sayılır (OKY md. 143/6).
- Uyarılara rağmen kurallara uymayan öğrencinin işletmeyle ilişkisi kesilir (OKY md. 147/2).
Ayrıntı: Sözleşme Feshi Nasıl Yapılır? · Tutanak için: Fesih Tutanağı Oluşturucu
İş kazası ve iş sağlığı güvenliği
- İşyerinin kusuru hâlinde eğitim sırasında meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarından işveren sorumludur (3308 md. 25).
- İş kazası, işverence kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu'na en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilir (5510 md. 13). Sözleşmeye göre bu bildirimden işveren/işveren vekili sorumludur (sözleşme md. 5).
- Eğitim gündüz yapılır. Sanayi dışındaki sektörlerde il istihdam ve mesleki eğitim kurulu kararıyla günde 8 saati ve saat 22.00'yi geçmemek üzere gece de yapılabilir (sözleşme md. 4/7).
- Öğrenciler sendikal etkinliklere katılamaz (OKY md. 147/3).
Koordinatörlük mevzuatının kısa tarihi
- 1986: 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu yayımlandı (2001'de adı Mesleki Eğitim Kanunu oldu).
- 2002: Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliği (RG 24804) işletmelerde mesleki eğitimi ve koordinatörlüğü düzenledi.
- 2013: Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği yürürlüğe girdi; 2002 yönetmeliğini yürürlükten kaldırdı (md. 225).
- 2016: 6764 sayılı Kanunla 3308'de işletme yükümlülüğü (10 personel, %5), ücret (md. 25) ve devlet katkısı (Geçici 12) yeniden düzenlendi.
- 2017: OKY'ye MESEM öğrencileri için iki hafta içinde yeni sözleşme kuralı eklendi (md. 143/6, RG 26/3/2017).
- 2021: Norm yönetmeliğinde 10. sınıf 11-12. sınıflarla aynı grup tablosuna alındı (RG 2/10/2021). 7346 sayılı Kanunla kalfalık yeterliğine sahip MESEM 12. sınıf öğrencisine %50 ücret getirildi; Ek Ders Kararı md. 15 son hâlini aldı (CK 5029).
- 2022: MESEM ders yükü hesabı değişti: 10 çırak alt sınırı, 12 grup, çerçeve programdaki ders saati (RG 18/8/2022).
- 2023: MESEM devamsızlık bildirim günleri ve usta öğretici başına 16 öğrenci kuralı (RG 8/9/2023).
- 2025: Alanı atölye olmayan öğretmen ve müdür yardımcısına koordinatörlük yolu açıldı; MESEM'de 9. sınıfta sözleşmeyle başlama (RG 22/2/2025).
- 2026: Tatil döneminde yöneticilere 10 saatlik ek ders sınırı (RG 11/7/2026); 2026-2027 Genelgesi ile MEB-İMES kullanımı.
Sık sorulan sorular
Koordinatörlük hangi kanun ve yönetmelikte düzenlenir?
Görev ve görevlendirme Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 82, 88 ve 89 uncu maddelerinde; ek ders karşılığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın 15 inci maddesinde; ders yükü Norm Kadro Yönetmeliği'nin 22 nci maddesinde; öğrencinin sözleşme, ücret, sigorta ve izin hakları 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nda düzenlenir.
Alanı atölye ve laboratuvar olmayan öğretmen koordinatör olabilir mi?
Evet, 22 Şubat 2025'ten beri olabilir. Önce atölye ve laboratuvar öğretmenleri, sonra yakın alan öğretmenleri görevlendirilir; ihtiyaç yine karşılanamazsa okul müdürlüğü koordinatörlüğün usul ve esasları hakkında bilgilendirme yapmak kaydıyla diğer yönetici ve öğretmenlere görev verebilir (OKY md. 88/2-e). Eski metindeki "diğer alanlardan olan yönetici ve öğretmenlere bu kapsamda görev verilmez" cümlesi bu değişiklikle kaldırılmıştır.
Bir koordinatör öğretmene kaç öğrenci düşer?
Aynı işletmede aynı alanda mesleki eğitim gören 15 öğrenciye kadar bir koordinatör öğretmen görevlendirilir; aynı öğrenci grubu için haftada bir defa ve yalnız bir öğretmene görev verilir (OKY md. 88/2-f).
Koordinatörlük ek dersi haftada en fazla kaç saat olabilir?
MESEM'lerde büyükşehir ilçelerinde 24, diğer yerlerde 18 saat; MTAL ve diğer okullarda büyükşehir ilçelerinde 20, diğer yerlerde 16 saat (Ek Ders Kararı md. 15/2). Bir öğretmene aynı gün için 8 saatten fazla ek ders verilemez (OKY md. 88/2-b).
Koordinatörlük programını kim onaylar?
Planlamayı koordinatör müdür yardımcısı başkanlığındaki komisyon yapar ve görev dağılımını okul yönetimi gerçekleştirir (OKY md. 88/2-b). Program okul müdürlüğünce hazırlanır, millî eğitim müdürlüğünce onaylanır (Ek Ders Kararı md. 15/2).
Müdür yardımcısı koordinatörlük yapabilir mi?
Evet. Ek Ders Kararı md. 15 görevi "yönetici ve öğretmenlerin" yaptığı bir görev olarak tanımlar; ancak saatler kişinin kendi azami ek ders sınırı içinde kalır. Yarıyıl ve yaz tatillerinde yöneticilere haftada en fazla 10 saat ek ders verilebilir (md. 8/1-b).
Okulda atölye alanından müdür yardımcısı yoksa koordinatör müdür yardımcısı kim olur?
Şartları taşıyan bir müdür yardımcısı görevlendirilinceye kadar mevcut müdür yardımcılarından biri koordinatör müdür yardımcısı olarak görevlendirilir (OKY md. 82/1, 22/2/2025 değişikliği).
Koordinatör öğretmen devamsızlığı ne zaman bildirmelidir?
İşletme kayıtlarındaki başarı, devamsızlık ve disiplin bilgilerinin takip eden iki iş günü içinde okul müdürlüğüne iletilmesini sağlar (OKY md. 89/1-d). İşletme de devamsızlık ve hastalık izinlerini iki iş günü içinde okula bildirmekle yükümlüdür (md. 144/1-f).
MESEM öğrencisi okulda kaç gün devamsızlık yapabilir?
Teorik derslerde özürlü ve özürsüz toplam devamsızlık, ders yılında devam edilmesi gereken sürenin altıda birini aşamaz (OKY md. 36/5-b). Haftada bir gün teorik ders olan programda bu, pratikte yaklaşık 6 gündür.
MESEM öğrencisi işletmede kaç gün devamsızlık yapabilir?
İşletmedeki devamsızlık, 3308 sayılı Kanun'a göre kullanılabilecek ücretli ve ücretsiz izin toplamından fazla olamaz (OKY md. 36/5-b). Kanuna göre öğrenciye tatil aylarında bir ay ücretli izin verilir; mazereti kabul edilene okul müdürlüğünün görüşüyle bir aya kadar ücretsiz izin de verilebilir (3308 md. 26).
Devamsızlık bildirimleri hangi günlerde yapılır?
MESEM'de teorik ders devamsızlığının 2., 4. ve 5. günlerinde; işletmede mesleki eğitim devamsızlığının 5., 15. ve 25. günlerinde yasal temsilciye ve işletmeye, 18 yaşından büyüklere ayrıca kendisine bildirim yapılır. Haftada iki gün teorik ders olan programlarda teorik bildirim 4., 8. ve 10. günlerdedir (OKY md. 36/4).
Yaz tatilinde kullanılan izinler devamsızlık sayılır mı?
Hayır. Ara tatil, yarıyıl ve yaz tatili süresince 3308 kapsamında kullanılan ücretli ve ücretsiz izinler devamsızlıktan sayılmaz; ancak özürsüz devamsızlık süresi ücretsiz izin süresinden düşülür (OKY md. 36/9).
Öğrenciye ödenecek en az ücret nedir?
3308 md. 25'e göre 20 ve üzeri personelli işyerlerinde net asgari ücretin %30'u, 20'den az personelli işyerlerinde %15'idir; kalfalık yeterliğini kazanan MESEM 12. sınıf öğrencisine asgari ücretin %50'si ödenir. Devlet katkısını düzenleyen Geçici 12. madde yürürlükte olduğu sürece tüm öğrencilerde taban net asgari ücretin %30'udur.
Devlet katkısı 2026-2027'de sürüyor mu?
Geçici 12. madde, ödemeleri "on eğitim ve öğretim yılına kadar" uzatma yetkisini Cumhurbaşkanına verir. 5063 sayılı Karar ile uygulama 2021-2022'den 2025-2026'ya kadar uzatılmıştır. Bu rehberin kontrol tarihinde 2026-2027 yılına ilişkin yeni bir uzatma kararına ulaşamadık; güncel durumu MEB ve İŞKUR duyurularından teyit edin. Öğrenciye ücret ödeme yükümlülüğü devlet katkısından bağımsızdır.
Öğrencinin sigorta primini kim öder?
Primler asgari ücretin %50'si üzerinden Bakanlık bütçesinden karşılanır ve okul müdürlüğünce Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödenir (3308 md. 25; sözleşme md. 11). Öğrenci iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası kapsamındadır (5510 md. 5/b).
İşletmede iş kazası olursa ne yapılır?
İşveren kazayı kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu'na en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir (5510 md. 13; sözleşme md. 5). Koordinatör öğretmen durumu okul müdürlüğüne iletir; sigorta işlemlerini koordinatör müdür yardımcısı yürütür (OKY md. 82/2-ç).
Sözleşme ne zamana kadar imzalanır?
Ders yılının sona erdiği tarihten yeni ders yılının ikinci haftası sonuna kadar; MESEM'e ilk defa yerleşen öğrencilerde ders yılının başlamasını takip eden en geç iki ay içinde (OKY md. 143/1). MESEM'de işletmede eğitim 9. sınıfta sözleşmenin imzalanmasıyla başlar (md. 121/1).
Sözleşme feshi kaç gün içinde bildirilir?
Fesih tarihinden itibaren üç iş günü içinde okul müdürlüğüne ve işletmeye yazılı olarak bildirilir (sözleşme md. 24/2).
İşletme öğrencinin sözleşmesini tek taraflı feshedebilir mi?
Yalnızca sayılan hâllerde. 3308 md. 22'deki durumlar, devamsızlık nedeniyle başarısızlık ve sağlık durumunun eğitimden olumsuz etkilenmesi gibi nedenler dışında sözleşme okul veya işletmece tek taraflı feshedilemez; feshi gerektiren durumda taraflar iş birliği yaparak fesih yoluna gider (OKY md. 143/3; sözleşme md. 24).
MESEM öğrencisi işletme değiştirirse ne kadar süresi olur?
İki hafta içinde yeni bir iş yeriyle sözleşme imzalaması gerekir; zorunlu hâllerde bu süre ücretsiz izin süresini geçemez. Bu sürede sözleşme imzalayamayan öğrenci devamsızlıktan sınıf tekrarına kalmış sayılır (OKY md. 143/6).
Kaç personeli olan işletme öğrenci almak zorundadır?
On ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler, personel sayısının en az yüzde beşi kadar öğrenciye beceri eğitimi yaptırır; kesirler tam sayıya tamamlanır (3308 md. 18). Almayan yükümlü işletme katılma payı öder (md. 24). Ondan az personelli işletmeler isteğe bağlı olarak öğrenci alabilir.
Bir usta öğretici kaç öğrenciden sorumlu olabilir?
Aynı meslek alan/dalında beceri eğitimi gören en fazla 16 kişilik öğrenci grubu için en az bir eğitici personel veya usta öğretici görevlendirilir (OKY md. 135).
Öğrenci günde kaç saat çalıştırılabilir?
Günde sekiz saatten fazla, mesleği dışındaki işlerde bağımsız olarak ve Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'e aykırı işlerde çalıştırılamaz (OKY md. 144/2).
Puan çizelgeleri ne zaman teslim edilir?
İşletme, döneme ait puan çizelgelerini dönem sonundan beş gün önce kapalı zarf içinde okul müdürlüğüne teslim eder (OKY md. 144/1-g); teslimin takibi koordinatör öğretmenin görevidir (md. 89/1-g).
Okuldaki döner sermaye işletmesinde eğitim gören öğrenciye koordinatör verilir mi?
Hayır. Okul bünyesindeki döner sermaye işletmesinde mesleki eğitim veya staj yapan öğrenciler için koordinatör öğretmen görevlendirilmez (OKY md. 88/8).
Eski yönetmelikteki bir madde numarasını nasıl bulurum?
2013 öncesi evraklarda geçen maddeler 2002 tarihli Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliği'ne, 2025 öncesi evraklarda geçen OKY maddeleri ise yukarıdaki "2025 öncesi metin" PDF'ine göre okunur. İnternette dolaşan eski sözleşme örneklerinde fesih için farklı madde numaraları geçebilir; güncel metinde sözleşme ve fesih md. 143'te, md. 133 ise staj değerlendirmesindedir.
MEB-İMES kullanımı mevzuatta nerede geçiyor?
Kanun veya yönetmelikte değil, 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler Genelgesi'nin 7. maddesinde geçer. Genelgenin metni ve eğitim sendikalarının kararları için: MEB-İMES Nedir?
Buradaki PDF'ler resmî metin yerine geçer mi?
Belgeler resmî kaynaklarından değiştirilmeden alınmıştır; ancak bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metin ve mevzuat.gov.tr'deki güncel hâlidir. Bir işlemden önce ilgili maddeyi resmî kaynaktan kontrol edin; her belgenin yanında resmî kaynak bağlantısı verilmiştir.
Konu rehberleri
- Koordinatörlük Ne Demek? Koordinatör Öğretmen ve Görevleri
- Koordinatör Müdür Yardımcısı: Görevleri ve Ek Ders Saatleri
- Koordinatörlük Ders Yükü Hesaplama · Grup Sayıları
- MESEM Devamsızlık Hakkı · Sözleşme Feshi
- İşveren Devlet Katkısı
- Koordinatörlük Evrakları · Rehberlik Formları · Görev Yazısı
- MEB-İMES ve 2026-2027 Genelgesi
Not: Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş yerine geçmez. Özetler 29 Eylül 2026 tarihli metinlere göre hazırlanmıştır. Resmî işlemlerde Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metinler ile il ve ilçe millî eğitim müdürlüğünüzün uygulaması esas alınır.